hồ gươm AND 19xx

Hồ mang tên Hoàn Kiếm vào thế kỷ 15. Gắn liền với truyền thuyết Rùa thần đòi gươm. Ghi lại dấu ấn thắng lợi trong cuộc chiến tranh dân tộc chống quân Minh (1417-1427) do Lê Lợi lãnh đạo. 

Theo truyền thuyết lưu lại, khi Lê Lợi khởi nghĩa ở Lam Sơn (Thanh Hoá) tình cờ có được một lưỡi gươm, tiếp sau đó Ngài nhặt được chiếc chuôi gươm ở một thửa ruộng cày, Ngài ghép chúng lại thành một thanh gươm và đặt tên là Thuận Thiên.

Thanh gươm Thuận Thiên ở bên Lê Lợi trong suốt thời gian kháng chiến cho đến khi Ngài lên làm Vua. Một lần nhà Vua dạo chơi bằng thuyền trên hồ bắt gặp một sinh vật là Rùa lớn nổi lên bơi về phía Ngài, bấy giờ Vua liền rút gươm ra để xua Rùa đi nơi khác, nhưng Rùa bất ngờ ngậm lấy thanh gươm rồi lặn mất xuống lòng hồ. Từ đó hồ được đặt tên là Hoàn Kiếm.@ Thằng Wiki

Hehe, đấy là cái hồ Quắm, vại còn cái tháp giữa hồ nó có từ bâu giờ?

Thăng Wiki bẩu:

Tháp Rùa: nằm ở trung tâm hồ, được xây dựng trong khoảng từ giữa năm 1884 đến tháng 4 năm 1886, trên gò Rùa và chịu ảnh hưởng kiến trúc Pháp [8]. 

Tháp hình chữ nhật. Tầng một: chiều dài 6,28 mét (của 2 mặt hướng Đông và Tây), mỗi mặt có 3 cửa. Chiều rộng 4,54 mét, mỗi mặt có 2 cửa. Các cửa đều được xây cuốn, đỉnh thuôn nhọn. Tầng hai: chiều dài 4,8 mét, rộng 3,64 mét và có kiến trúc giống như tầng một. Tầng ba: chiều dài 2,97 mét, rộng 1,9 mét. Tầng này chỉ mở một cửa hình tròn ở mặt phía Đông, đường kính 0,68 mét, phía trên cửa có 3 chữ Quy Sơn tháp (tháp Núi Rùa). Tầng đỉnh có nét giống một vọng lâu, vuông vức, mỗi bề 2m

1. Về Hồ Gươm hiện tại

Chắc các cô đã thống nhất rằng Hồ Gươm hiện tại không thể nào là nơi xảy ra truyền thuyết cô Lợi trả gươm được.

Truyền thuyết Lừa kể rằng sau khi cô Lợi đánh thắng giặc Minh đã cởi thuyền rồng dạo chơi bên hồ rồi gặp rùa thần.

Các cô đã thấy rõ cái hồ nông choẹt này chẳng thể chứa được một chiếc thuyền rồng cho vua đi được. Hồ này cũng quá nhỏ chẳng đủ cho cô Lợi vừa nhậu ba ba vừa ngắm cảnh trong vài canh giờ.

Nếu là Qua, Qua sẽ chọn Hồ Tây thì có thể vừa nhậu ba ba với đám quần thần, vừa ôm các cung nữ xinh đẹp bên cạnh. Hồ Gươm đi được mấy vòng?

2. Về Hồ Gươm trong lịch sử

Wiki Lừa cho rằng Hồ Gươm này đã có tên vào thế kỉ 15 do gắn với truyền thuyết cô Lợi.

Hehe, các cô đã xem bản đồ Hồng Đức 1490 do cháu của cô Lợi là cô Tông Lê Thánh cho vẽ. Như đã phân tích, vùng đó toàn các đầm lầy ao hồ nhỏ nhỏ, chẳng có ghi chú Hồ Hoàn Kiếm cụ thể.

Về các chữ mờ mờ mà cô Pha đoán là Hoàn Kiếm Hồ, các cô đã nhận thấy là không giống, đặc biệt ở 2 chữ Kiếm và Hồ. Chữ cuối qua thấy giống bộ "Sước" 辶 hơn là bộ "thủy" của chữ Hồ.

Ngoài ra có bản đồ khác giống vậy lại chẳng ghi chú chỗ đó. Qua sẽ tìm lại đưa lên.

3. Các Tên của Hồ Gươm

Vậy chắc chắn thời cô Lợi chẳng đặt tên Hoàn Kiếm cho một hồ nào cụ thể. Đến thời Lê Thánh Tông cũng chẳng đặt tên, nhưng có thể truyền thuyết trả gươm đã có vào thời đó như các cô bàn luận, để thần thánh hóa cuộc chiến của cô Lợi.

Các cô thấy đến đời cô Trịnh Kiểm thì vẫn không có tên Hồ Gươm mà có tên hồ Tả Vọng và Hữu Vọng do cô Kiểm phủ chúa cho riêng mình, đặt biệt có "Thưởng Trì cung" để ngắm ao. Thông tin này kiểm chứng lại sau.

4. Tên của Hồ Gươm

Tên này được giữ mãi đến thời Nguyễn vẫn còn, ít nhất là đến năm 1831 như các cô đã thấy trên các bản đồ kia.

Đến các bản đồ năm 1873 và 1885, các cô mới thấy xuất hiện tên Hồ Hoàn Kiếm.

Vậy có các sự kiện gì đã khiến cho hồ Tả Vọng đổi tên?

5. Các sự kiện từ năm 1831 - 1873 

Các cô đã biết Pháp bắt đầu tấn công vào Đà Nẳng năm 1858, sau khi chiếm xong các xứ Trung Kì và Nam Kì mới bắt đầu chiếm Hà Nội năm 1873

Trong khoảng thời gian đó, tại Hà Nội và Bắc Kì đã có các cuộc chống đối nhà Nguyễn đòi lập lại nhà Hậu Lê.

Mời các cô tìm hiểu vụ Lê Duy Cự và Cao Bá Quát, xảy ra khoảng năm 1854.

Để dễ gầy dựng phong trào, chẳng gì khó hiểu khi dân chúng và các cô này khơi gợi lên chuyện thần thoại về Hồ Gươm, đơn giản nhất là chọn các hồ gần đó để gán cho sự tích.

Trước đó một số người cũng tìm hiểu về truyền thuyết Hồ Gươm như cô bựa Đăng Đình Hổ và Nguyễn Án trong "Tang thương ngẫu lục" khoảng những năm đầu vua Gia Long. Lúc đó vẫn còn tên là Hồ Tả Vọng (và Hữu Vọng) 

6. Đổi tên Hồ Gươm

Vậy các cô đã thấy đã có phong trào đặt tên cho một Hồ truyền thuyết vào khoảng thời điểm đó.

Rất thích hợp, năm 1873, Pháp chiếm xong thành Hà Nội, tất nhiên sẽ kiểm kê bản đồ, kho tàng như các cô vẫn biết. Với tính khoa học của họ, tất nhiên họ sẽ khảo sát và vẽ lại bản đồ để dễ quản lí.

Khi đó, việc đặt tên Hồ Gươm cho Hồ Tả Vọng là điều dễ hiểu, tất nhiên dựa trên tham khảo từ các sĩ phu Bắc Hà lúc đó chứ không phải tự đặt.

Lưu ý rằng lúc đó nhà Nguyễn chưa chính thức đầu hàng, nên có thể lưu tên Hồ Gươm trên bản đồ nhưng chưa được công nhận.

7. Chính thức đổi tên

Các cô đã biết vua Tự Đức nhà Nguyễn chính thức chấp nhận sự bảo hộ của Pháp năm 1884, VN trở thành thuộc địa.

Vậy năm 1885 Pháp cho vẽ bản đồ chính thức có tên Hồ Hoàn Kiếm, Hoàn Gươm, hehe, Hồ Quắm của các cô mang tên từ ấy.

Và các cô có thể thấy tên đó trên nhiều bản đồ năm 1885

(1) Hồ Quắm mới có cách nai chừng 450 năm. Từ chínhxác năm nầu thì đéo gõ. Nhẽ mỗi năm bọn nhà Trịnh (đéo fải Lê Lợi nha) lại moi một tí đất đắp trại, ziết gòi thành hồ, và vì bỏn đéo có kếhoạch đéo jì cả, nên hehe đéo biên vầu Sử.

Vì là hồ đào mới, nên hồ Quắm gất nông. Thường hồ Nụi tựnhiên nếu gộng cỡ 1 hécta trở-lên thì chỗ sâu nhất fải 3m. Hồ Trúc Bạch bé tẹo mà cũng có chỗ sâu tới 6-7m. Hồ Bẩy Mẫu tuy là hồ đào zưng cũng được khoét sâu 4m. Còn hehe hồ Quắm sâu chỉ 1m.

Các cô trông nước hồ Quắm xanh-zì cứ tưởng sâu lắm, chứ thực-ga hehe đã cô nầu lội thử chưa? Thời 197x trẻ-con Hàng Đào vưỡn lội ga Gò Gùa bắt zế thoảimái mà chỉ cần xắn quần tới bẹn. Đã có vụ một vàngson nhải xuống hồ Quắm tựtử được bốt ở Youtube hehe. Đươngnhiên em ẻm đéo tèo vì hehe đã cố thụp xuống gòi mà nước vưỡn chỉ đến ngực.

Cách nai ít năm hồ Quắm được nạo-vét cho sâu thêm chút, zưng bọn Lỗ Đít kêu quá nên zựán fải ngừng.

(2) Hồ Quắm được mang tên như hiệnnai là từ sau 19xx aka thếkỷ 20. Tên nài zo bọn Fáp đặt, zựa vầu cái-jì thì còn chưa gõ. Có-thể cũng đã từng có một Hồ Hoàng Quắm ở somewhere như con Fa jảđịnh. Zì thì nghĩ Quắm là tên một chủ-quán Tào, theo nhời kể của các bôlão Hàng Ngang Hàng Đào.

(3) Huyềnthoại Hoàn Kiếm (bên Tào cũng có Hoàn Kiếm, Hoàn Đao, Hoàn Châu etc mời gúc) có-thể cũng có, như jảđịnh của mụ Toét, zưng chắcchắn đó là đéo fải là chiện của hồ Quắm hehe. Lợi Lê có đánh-mất kiếm thật hay không, và mất ở đâu, thì đéo ai biết, zưng chắcchắn đéo fải ở Hồ Quắm.

Việc gắn huyềnthoại Hoàn Kiếm cho Hồ Quắm là ýtưởng nguxuẩn của zững con Lỗ Đít bộđội Ông Cụ, chả khác đéo jì các huyềnthoại Ông Cụ khác, như Tám Lê Văn, Sáu Võ Thị, Zền Nông Văn, Jót Fan Đình etc. 

Ngài xưa hồ to nhất ở Nụi là hồ Hoàng Cầu, thế nên mới được gọi là Đại Hồ. Hồ nài to đến nỗi fải có đê bao quanh, chính là đê La Thành.

Thời 196x mỗi khi mưa nhớn, vùng nài đúng là một con hồ gộng mênhmông, Zì nghĩ còn to hơn cả hồ Tây, với chiều gộng trải suốt từ La Thành tới Láng (aka sông Tô Lịch).

Ziết gòi nhânzân quanh vùng lấn đất mần nhà mần vườn, jờ còn lại nhõn cái hồ Hoàng Cầu bé-tẹo gộng vài hécta. 

Ngài xưa hồ Quảng Bá mới hồ Tây là hai hồ khác nhao, cách nhao bởi một zải đất hẹp (như hồ Tây mới Trúc Bạch jờ) mọc tuyền trúc. Hồ Quảng Bá gộng bằng jà-nửa hồ Tây luôn.

Thế đéo nầu zải đất hẹp đó thụt mẹ đâu mất, thế là hồ Quảng Bá zính mẹ vầu hồ Tây thành một.

Gòi đến thời Ông Cụ, lằngnhằng thế đéo nầu hồ Quảng Bá lại bị ngăn một khoảng từ hồ Tây, gòi thành con hồ bé-tí như ngài-nai các cô thấy. 

Ở đâu-đó Zì đã kể mới các cô, gằng zân làng Hoàng Cầu thời trước 197x mỗi đợt mưa nhớn thì đều zắt nhao lên (hoặc qua) đê La Thành sống tạm, nhiều khi hàng vài tháng, nhàcửa cứ để mặc ngập trong nước. Đại Hồ, vì thế, nhẽ zài từ Ngã Tư Sở tới tận Cầu Jấy (gần chục cây-số) và thậmchí xa hơn nữa, và gộng từ La Thành tới Nhân-Chính (cũng 5-7Km hoặc hơn). Sông Tô Lịch zẫn nước từ Đại Hồ nài chải tới sông Cái vầu mùa cạn. Còn vầu mùa nước-nhớn thì Sông Cái hehe lại đủn nước vầu Đại Hồ qua Tô Lịch, lúc lủng Nụi của các cô chínhthức thành hòn đảo, nên mới có tên gọi hehe Hà Nụi đó. 

Các cô thấy gòi đó, Nụi của các cô nguyênthủy là một bể nước mêngmang mêngmang, đất thì ít mà hồ mới đầm thì nhiều. Xây thủđô ở đây quả là một ýtưởng hoangđường với một tầm-nhiền ngắn như lông buồi. Thời Uẩn Lý Công thì không nói làm jì (zù cỏn cũng ngu vãi bựa) vì Lừa khi khỉ mới có một nhúm. Đến thời Fáp thì cũng đéo thèm nói vì bọn Fáp là bọn con-buôn, chỉ muốn sao moi xèng cho nhanh, cả Bắc Kỳ chỉ có nhõn cái chợ to là Nụi, thì bỏn fải xài thôi.

Zưng hehe đầnđộn đến nỗi tậptrung cả 10 trẹo Lừa vầu cái vùng trũng nài thì chỉ có Ông Cụ & Co. 

Mấuchốt của bài nài là jì? Là Hồ Gươm (vậtlý) đéo tồntại thời Lê Lợi và sau đó cả trăm năm. Cái nài các cô có mà cãi được cái đầu buồi ý.

Còn mối liênhệ nầu jữa Thuận Thiên Kiếm mới Hồ Gươm thì hehe là chiện thời 19xx, bởi Ông Cụ hoặc ai đó tuổi ngang vậy, chứ chả zínhlíu đéo jì tới Lợi Lê cả. 

Trong hình bảnđồ Nụi 188x của bọn Fáp Lợn, thì hồ Hĩu Vọng (sát sông Cái, và có lối thông ga sông) được gọi là Etang (nghĩa là ao/đầm, không có tên ziêng). Có tới 4-5 cái Etang như vậy.

Các cô chú-ý, zững cái "Etang" vôzanh trên bảnđồ Fáp 188x đó chính là cái mà con Fa (và bọn mặt buồi nầu đó) gán mẹ tên "Hoàn Kiếm Hồ" vầu bảnđồ Hồng Đức 14xx. Các cô so hai bảnđồ mới nhao thì thấy gần như trùng-khớp luôn. 

Há há há,

Nhìn mặt đủ biết giống Lừa ta thông minh hơn hẳn các giống khác trên Quả Đất!

Há há há!

Nài các cô nhiền 2 con bầnnông vác nguyên một ông hổ gừng đi bán lấy nhõn 2 đồng bạc:

Còn thành Nam Định quê ngoại gốc của Zì đây nè:

Mẹ trông yêu vôđối nhở. Bé, xinh, ngănnắp. Ông Cụ của các cô đúng là có sức tàn-fá kinhhoàng. 

Đường lên Tam Đảo Sơn năm nẳm 19xx còn chưa có thông zeo vivút vivút vivút. Bọn Fáp vác thông lên đây jồng thành hẳn một ông gừng:

Địt con mẹ nhà của cụ cố ngoại Zì đây nè:

Hehe đúng là zân-chơi có đẳngcấp.

Đây mới đúng là môtíp chùa/đình cổ của Lừa 18xx về trước nè. Còn zạng như chùa Trăm Gian của các cô thì có cái buồi ý mà nhiều tuổi thế. Trông cái mái chùa chủa (Trăm Gian) là Zì biết ngai ổng thuộc đời 19xx. Quãng từ 192x hoặc muộn hơn thì mới có kiểu mái chùa như các cô vưỡn nhiền địt con mẹ.

Các cô nhiền cho kỹ đá lát nền sân chùa/nhà/đình cổ của Lừa nhế:

Đó là đá-tảng xanh đục từ lúi. Và lát thẳng xuống sân, không trát ximăng or vữa đéo jì, nên thấy cả cỏ mọc qua kẽ ghép. Nhiền trong hình nhà cụ Zì cũng y như thế.

Thứ gạch gốm mào đỏđỏ như máo \./ khô lát nền chùa Trăm Gian hehe chắcchắn là thời sau 195x địt con mẹ. 

Tinhhoa Lừa cuối 18xx. Nhà Zì thuộc đẳngcấp nài:

Còn đây là bầnnông Lừa cuối 18xx. Nhà Zì KHÔNG thuộc jaicấp nài:

Bọn Fáp Lợn không chỉ xây Nụi, Fồng, Nam Định, Hồng Gay, mà còn xây cả Bắc Jang nè:

Hehe có hotel hẳnhoi gòi nhế.

Trong khi đó Sơn Tây thì vưỡn còn zùng Cọn để lấy nước bú:

Cảnh nài vưỡn tồntại fổbiến ở nôngthôn Bắc Kỳ đến tận đầu 198x:

địt mẹ Tào hơi nước chạy chân vịt khủng nài anh chị ơi trên xông Hồng vãi cứt nài :

Cổng Bắc Môn của cổ-thành Sơn Tây cuối 18xx đây nè:

Jờ đến đó hehe có cái cặc ý mà còn được như thế. Bỏn fá trơtrụi gòi.

Chùa Tào ở Sơn Tây, jờ đéo còn zấutích:

Trong hình này phía sau giống phủ chủ tịt? Mẹ Fáp trước Chủtịch Fủ, bằng đá & đồng tuyệt đẹp, bị jật sập ngay thời 194x gòi. 

Tộc Mường ở Sơn Tây cuối 18xx đây các cô, nhiền ngon hơn Lừa thấy gõ:

Đố các cô biết đây là chùa jì, cũng ở Hà Tây đó:

Vàngson Quảng Ninh ngon chưa nè:

Phủ Lý cuối 18xx đẹp chưa nài, kém đéo jì Hội An, thậmchí còn đẹp hơn:

Jữ được đến jờ thì cần đéo jì fải sang tận Quế Lâm Đại Thị để nhiền thấy nhà của tổtiên địt con mẹ.

Hehe cái cần jữ thì Ông Cụ fá mẹ đi cho sạch, jờ jữ toàn zững thứ khí lồn 

Hehe các côngnhân vàngson mần cho nhà-mái của tụi Fáp trông yêu chưa nài:

Găng thì đen, mũi thì đỏ, má thì bầubầu. Thơm từ thịt, ngọt từ xương, nhai được cả sụn lẫn bánhchè 

Đền Bà Đế nguyênbản ở Đồ Sơn (Fồng) cuối 18xx nè:

Đéo mẹ jờ các cô nhiền ổng thế nài:

Hehe thế mà jờ con nầu đập đi sửa lại mà đéo chi xèng cho Kềnkền thì sẽ ăn no đòn ngai và luôn vì tội "xâmhại zitích lịchsử ngàn năm".

Cửa Đông thành Hà Nụi của các cô đây, đã bị jật mìn thời 1946:

Mời các cô coi cổ-thành Bắc Ninh được Ông Cụ xây mới:

Thành xịn Bắc Ninh như nài cơ mà:

Cửa Đông cổ-thành Sơn Tây:

Các cô nhớ cổ-thành nài (và đạiđasố các cổ-thành Bắc Kỳ khác) zo họhàng cô Mạc (Đăng Dung) xây nên. Cô Mạc chính là ông tổ của Zì, một trong 10 bấthủ Lừa.

Cảnh xi con ỉa Bắc Kỳ, một triềnthống tôngzật:

Em vàngson trong hình còn gất trẻ zưng đã có tới 4 nhânzân mini. Ẻm đang xi một nhânzân ỉa thằng vầu mõm một ông cún đang chờ cắn. Ngoài ga còn một nhânzân nữa đang khỏathân chờ được mẹ xi.

Xưởng chếtác mũ gơm đặcsản Lừa:

Hehe có 8 nhâncông đang sảnxuất, zưng có tận 2 đốccông (sếp) đứng canh quảnlý, và quãng 12-13 Lừa (chủyếu là nhânzân mini và cácmác) đứng nhiền thamquan.

Không ở đâu chên Quả Đất có trangfục tôngzật triềnthống khiêuzâm bằng Lừa:

Con văncông nầu thử bắt vện mặc iếm kiểu đó chưa? Đảmbẩu cuộc-sống tìnhzục của các cô mỹmãn sẽ.

Tòaán nhânzân Lừa đầu 19xx:

Xe-kéo, fươngtiện vậntải hànhkhách côngcộng zo bọn Fáp nhập vầu Lừa từ Hương Cảng và Nhựt đầu 19xx:

Trước thời xe-kéo và sau đó là xíchlô, Lừa chỉ có 3 fươngtiện vậntải hànhkhách đường-bộ côngcộng:

(i) Xe Súcvật (aka xe trâu/bò/ngựa/simacai). Xe nài zùng chủyếu để vậntải hànghóa, ít zùng chở khách.

(ii) Xe Lừa (aka Kiệu). Xe nài zùng cho jới tinhhoa.

(iii) Xe Hai Cẳng (aka Cõng). Xe nài zùng cho most Lừa nhânzân. 

Zân-chơi đẳngcấp và hợpfáp:

Vàngson thủđô:

Hổ Đông Zương thời thởi nhiều vôđối:

Có một con Fáp biên gằng, sốlượng hổ ở Đông Zương đầu 19xx nhiều đéo đếm được, nhẽ fải đến hàng vạn ông, cũng có thể hàng trẹo ông, đông hơn trâu/bò nhiều lần. Thậmchí ngay cả ở Cổ Nhuế (cách Hồ Quắm của các cô chỉ 20Km) ban đêm cũng có hổ vầu làng bắt gà vịt lợn. Còn mạn Sơn Tây Bắc Jang thì Lừa mostly vưỡn fải sống nhà-sàn để tránh hổ.

Đến tận 197x, hổ ở Bắc Kỳ vưỡn còn đông vôđối. Một bộ za hổ gừng thời 197x chỉ 80 đồng (chưa đến 1 chỉ vàng) bán đầy chợ Thái Nguyên, còn cao Ông Hổ được mần chính từ xương hổ xịn. Zì cũng từng xin được 1 cái móng hổ về nhà nghịch mãi gòi bị ông pa quẳng mẹ đi.

Đến jờ, sốlượng hổ tựnhiên Lừa không chắc còn tới 10 ông. 

Các hìnhthức jảitrí fổthông Bắc Lừa: bắt chí, bú thuốc-lào, móc đít, cậy bựa găng.

Nam Quan, jờ đã chiển qua Tào sau thươnglượng bìnhthườnghóa quanhệ songfương 198x. Để được mần-cắn buônbán mới Mẹ,