i(1) Để thànhthạo một ngônngữ, như các cô thấy, cần có 3 kỹnăng, fátminh của Zì.
Zững điều Zì biên đó được jới hànlâm ápzụng khá thườngxuyên, cách vôthức, zưng đéo hệthốnghóa và đéo đúng quytrình, nên chúng zạy ngoạingữ cho các cô như cái đầu buồi.
Ba kỹnăng, mỗi kỹnăng có ba fânhạng. Tấtcả đều xếp từ thấp đến cao. Muốn thạo một ngônngữ, các cô buộc tuântheo trìnhtự đó.
Fải thànhthạo kỹnăng giaotiếp, thì mới nâng lên kỹnăng nhậnthức. Fải thànhthạo kỹnăng nhậnthức, thì mới tiến tới kỹnăng truyềnđạt. Các cô toàn thâunạp thôngtin lungtung loạnxạ jữa ba kỹnăng, nên các cô học ngoạingữ zất khókhăn. Học một ngoạingữ đã khó. Sang ngoạingữ thứ hai thứ ba, thì hầunhư các cô học như đùa.
Với từng kỹnăng, cũng fải leo zần từng fânhạng Zì đã nhắc trong bài.
Đó là cách tiếpcận ngônngữkiểu đào jiếng (hoặc leo núi), aka đi theo chiều sâu.
Còn các cô hiệntại tiếpcận ngônngữ kiểu cày guộng (hoặc mò cua), aka đi theochiều gộng. Cách tiếpcận này đặctrưng bởi 4 kỹnăng lạchậu các cô đã biết: nghe, nói, đọc, biên
(2) Cứ chămchút nghe, nói, đọc, biên, thì các cô muôn đời đéo thạo nủi một ngônngữ, nói đéo jì đến chiện thạo 70 ngônngữ như Zì.
Jáotrình zạy ngônngữ cần đi theo đúng quytrình của Zì.
Côngđoạn No1 là kỹnăng jaotiếp sinhhoạt (living communication skills).
Các cô sẽ học nghe và nói. Các bài học sẽ chỉ toàn hình mà đéo có chữ. Các cô sẽ tập hỏi tên hỏi tuổi hỏi nhà hỏi jờ, đòi cắn đòi bú đòi địt, tập mua tập bán, zạo fố sốpbinh, chơi thểthao, đi bíchních.
Bọn hànlâm jờ thường zạy các cô đọc chữ luôn. Như vậy là đéo được. Đọc sớm hay đọc muộn có khác đéo jì đâu.
Vốn từvựng cho côngđoạn No1 vầu quãng 200 từ. Thế là đủ gòi. Nhiều hơn chả để làm đéo jì cả.
(3) Như vậy 4 kỹnăng bầnnông mà các cô biết (nghe, nói, đọc, biên), chúng nằm mẹ trong 3 kỹnăng hànlâm của Zì.
Côngđoạn No1 đéo có đọc biên jì cả, zưng sang côngđoạn No2, là giaotiếp laođộng (working communication), lại bắtđầu có đọc và biên.
Tuynhiên, khác với kiểu các cô đang học, côngđoạn No2 nàiđéo quantâm đến ngữpháp. Các cô cần hiểu người khác nói/biên jì, và biên/nói cho người khác hiểu trúng ý mình, chứ đéo cần quantâm độngtừ 3 thì 8 cách địt con mẹ xuchiêng.
Độngtừ được zùng cho côngđoạn No2 này chỉ cónhõn thì hiệntại.
Côngđoạn này cũng bắtđầu làmquen với trạngtừ, là thứ ở côngđoạn No1 đéo chútrọng lắm. Trong giaotiếp laođộng, trạngtừ gất quantrọng.
Tổng vốn từvựng cho côngđoạn này tầm 1,000 từ. Các cô sẽ học cách nghe fâncông côngtác, hiểu hợpđồng laođộng, đọc nộiquy hànhchánh, biên thưtín giảnđơn, etc.
(4) Cứ như vậy tiếptục, xuchiêng ạ. Các cô sẽ nắm mọi ngônngữ chắcchắn và nhanhchóng.
Các cô hiệnnay học ngoạingữ thường ômđồm và đéo khoahọc. Mỗi ngày nhồi đềuđặn 30 từ mới hoặc hơn. Với đầulâu như Zì thì nhét mỗi ngày 300 từ vưỡn đéo ănthua, zưng với đầulâu đạichúng thì 30 từ là quá nhiều.
Chiểu quytrình kỹnăng của Zì, thì tùy côngđoạn mà các cô học ít hay nhiều từ mới hơn. Và zững từ mới này luôn được zùng thườngxuyên sau đấy. Bởi theo fongcách đào jiếng, thì việc zùng lại từvựng là bắtbuộc, khác hẳn fongcách cày guộng, từvựng chỉ được nạp vầu nhiều mà không sửzụng.
Để nhét nhiều từ mới, các cô buộc fải qua tiếng mẹ đẻ trước. Đừng có thamvọng như jáoviên của em Gô nha. Các cô chưa thể và không nên tưzuy trựctiếp bằng ngoạingữ trong vài tháng đầu. Đừng đòihỏi ngớngẩn đcm.
Zưng sau khi hoànthànhkỹnăng nhậnthức, thì việc tưzuy trựctiếp bằng ngônngữ đang sửzụng lại là chiện đươngnhiên. Đéo cần ép các cô cũng trauzồi được, vì hoạtđộng ngônngữ buộc fải như vậy. Khi nghe gái nói I Love You, các cô biết ẻm muốn jì mà đéo cần zịch sang tiếng Lừa.
Đạt đến mức kỹnăng truyềnđạt, thì các cô lại cóthể sửzụng songsong 2 hoặc nhiều ngônngữ đồngthời. Lúc này, tưzuy của các cô sẽ cựckỳ fứctạp chứ không đơnthuần là tưzuy bằng ngônngữ nào.
(5) Vậy thì, khi học một ngoạingữ, các cô fải biết được mụctiêu của mình.
Chảzụ học để nhanhchóng quanhệ và làmviệc mới Tai Lông, thì các cô chỉ cần thuầnthục côngđoạn 2 của kỹnăng 1. Tạmgọi là côngđoạn 1.2 aka Giaotiếp Laođộng.
Với đầulâu human trungbình, thì côngđoạn 1.2 tiêu tốn khoảng 3-5 tháng. Với đầulâu ngonlành, khoảng 1 tháng.
Tại mức này, thì các cô đéo cần học ngữfáp. Đéo cần quantâm đến hiệntại hoànthành hay quákhứ tiếpziễn. Biết zững cái đó mà làm đéo jì?
Các cô chỉ cần nắm zững jảnđơn đạikhái như "tôi là 30 tuổi" trong tiếng Mẽo thì jống "tôi có 30 tuổi" trong tiếng Fáp. Đươngnhiên nói với người Fáp "tôi là 30 tuổi" (je suis trente ans) thì chúng vưỡn hiểu như "tôi có 30 tuổi" (j'ai trente ans) hehe thế mới tài.
--------------------
Bốn kỹnăng cơbản của việc học một ngoạingữ, xếp theo độ quantrọng, lầnlượt là Nghe, Đọc, Nói, Viết.
Khi các cô học ngoạingữ ở trường Lừa, thật quáiđản, các cô được bọn giáo dậy Nói trước, rồi đến Viết, rồi đến Đọc, cuối-cùng mới là Nghe.
Kếtquả là? Là các cô chẳng biết mẹ gì. Tây nói với các cô như nói với ông lợn, hoặc tệ hơn, với cục gạch dính cứt chó táobón. Học tiếng Mẽo 20 năm, nhưng các cô không nghe nổi câu chào của thằng Buzz Lightyear trong Toy Story II. Điểm TOEFL khoe đạt 650, nhưng các cô hoàntoàn điếc & câm lúc bấtngờ lạc qua Úc Đại Lợi.
Không biết Nghe, nên các cô Nói như dắm, thậmchí như dắm ông vịt cụt mõm. Không chỉ sai & vụng, các cô còn mất mẹ tựtin, nói như bị thủng lưỡi. Không một tôngdật nào ever nói tiếng Tây kém tựtin như Lừa.
Trung Tướng đưa các cô loạt bài Listening Tricks miễnphí này, đặng giúp các cô tự cảithiện khảnăng Nghe ngoạingữ trong thờigian ngắn nhất, làm nềntảng traudồi 3 kỹnăng còn-lại.
Trung Tướng chọn tiếng Mẽo cho phổthông, chứ tiếng mẹ nào cũng vậy.
Bước 1
Gúc một audio-video clip tiếng Tây ngonngon. Tỉdụ cái #1 này:
http://www.youtube.com/watch?v=D1R-jKKp3NA
Đấy diễnvăn lừngdanh của con Jobs Steve, bạn thân Trung Tướng, đọc tại Đạihọc Stanford Mẽo Quốc năm 2005, tiếng Mẽo.
Bước 2
Gúc chính clip trên, nhưng có phụđề chữ Mẽo. Tỉdụ cái #2 này:
http://www.youtube.com/watch?v=RtbJM9ksxo8
Bước 3
Nghe clip #1 thật nhiều lần, tới mức thuộc-lòng, dù không hiểu mấy. Có-thể cắt nghe từng đoạn từng đoạn.
Tưởngtượng các cô là các em-bé 12 tháng tuổi đang nghe pama cãi nhau về lạmphát hay suythoái kinhtế. Hãy cố hiểu họ tốiđa.
Rất đông từngữ mới và lạ và sến và choangchoác, phải không? Đừng quá lolắng.
Bước 4
Xem & Nghe clip #2 sau khi đã thuộc-lòng #1. Đọc phụđề. Lĩnhhội từngữ và âmthanh và khẩuthức và khẩuhình. Cố đoán ýnghĩa các từ, các thànhngữ, các linhtinh khác.
Chỉ khi không-thể đoán nghĩa, các cô mới được tra tựđiển.
Bước 5
Là quay về Bước 1.
***
Chúc các cô thànhcông và bớt hôi nách.
Zì côngnhận mới con nầu fía trên, gằng lếu muốn trauzồi từvựng, thì cách tốt nhất là đọc triện tranh comics, nhất là zạng triện hàihước. Nhớ zai cực.
Ngoài ga trong comics cũng thường có zững cách zùng câucú kiểu hèfố gất hay.
Từ jờ Zì sẽ thithoảng gúc vài comics tiếng Mẽo cho các cô luyện từvựng.
Thử một cái nè
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét